دوره 6، شماره 1 - ( زمستان 1404 )
جلد 6 شماره 1 صفحات 30-16 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
shahban bisheh H, Abdsheikhi F, sadegh pishbin M, khademi ardakani A. Evaluating the Effectiveness of Mindfulness-Based Intervention on Somatic Symptoms and Mental Toughness among Adolescent Athletes. J Clin Sport Neuropsychol 2026; 6 (1) : 2
URL: http://jcsnp.ir/article-1-162-fa.html
URL: http://jcsnp.ir/article-1-162-fa.html
شاهبان بیشه حمیده، عبدشیخی فرزانه، پیش بین محمد، خادمی اردکانی عاطفه. اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنآگاهی بر نشانههای جسمانیسازی و سرسختی ذهنی در نوجوانان ورزشکار. عصبروانشناسی بالینی ورزشی. 1404; 6 (1) :16-30
1- دانش آموخته کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2- دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
3- دانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
2- دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
3- دانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه و هدف: نوجوانان ورزشکار ممکن است در معرض فشارهای روانی، هیجانی و رقابتی قرار گیرند که میتواند با افزایش نشانههای جسمانیسازی و تضعیف منابع روانشناختی مقابلهای همراه باشد. از سوی دیگر، ذهنآگاهی با افزایش آگاهی از تجارب درونی، بهبود تنظیم هیجان و کاهش واکنشپذیری نسبت به افکار و هیجانها، میتواند در ارتقای سلامت روان و توانایی مقابله با چالشهای ورزشی نقش داشته باشد. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنآگاهی بر نشانههای جسمانیسازی و سرسختی روانشناختی در نوجوانان ورزشکار انجام شد.
روش: پژوهش حاضر از نوع شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون_پسآزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان ورزشکار ۱۴ تا ۱۸ سال شهر شیراز در سال ۱۴۰۴ بود. از میان آنان، ۴۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه ۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۶۰ دقیقهای، مداخله گروهی درمان مبتنی بر ذهنآگاهی بر اساس پروتکل کاباتزین و همکاران (۲۰۱۰) دریافت کرد، درحالیکه گروه گواه هیچگونه مداخلهای دریافت نکرد. برای سنجش متغیرهای پژوهش از مقیاس علائم جسمانی (کرانک و همکاران، ۲۰۰۲) و مقیاس سرسختی روانشناختی (کوباسا و همکاران، ۱۹۸۲) استفاده شد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرمافزار اسپیاساس-۲۶ تحلیل شد.
یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل اثر پیشآزمون، بین دو گروه آزمایش و گواه در نشانههای جسمانیسازی و سرسختی روانشناختی تفاوت معناداری وجود داشت. بهطور مشخص، مداخله مبتنی بر ذهنآگاهی موجب کاهش معنادار نشانههای جسمانیسازی و افزایش معنادار سرسختی روانشناختی در نوجوانان ورزشکار شد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که درمان مبتنی بر ذهنآگاهی میتواند بهعنوان مداخلهای روانشناختی مؤثر برای کاهش نشانههای جسمانیسازی و تقویت سرسختی روانشناختی در نوجوانان ورزشکار مورد استفاده قرار گیرد. به نظر میرسد افزایش خودآگاهی، بهبود تنظیم هیجان و کاهش واکنشپذیری هیجانی از جمله سازوکارهایی هستند که میتوانند در کاهش تجربه نشانههای جسمانی و تقویت ظرفیت روانشناختی نوجوانان برای مواجهه سازگارانه با فشارها و چالشهای ورزشی نقش داشته باشند.
روش: پژوهش حاضر از نوع شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون_پسآزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان ورزشکار ۱۴ تا ۱۸ سال شهر شیراز در سال ۱۴۰۴ بود. از میان آنان، ۴۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه ۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۶۰ دقیقهای، مداخله گروهی درمان مبتنی بر ذهنآگاهی بر اساس پروتکل کاباتزین و همکاران (۲۰۱۰) دریافت کرد، درحالیکه گروه گواه هیچگونه مداخلهای دریافت نکرد. برای سنجش متغیرهای پژوهش از مقیاس علائم جسمانی (کرانک و همکاران، ۲۰۰۲) و مقیاس سرسختی روانشناختی (کوباسا و همکاران، ۱۹۸۲) استفاده شد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرمافزار اسپیاساس-۲۶ تحلیل شد.
یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل اثر پیشآزمون، بین دو گروه آزمایش و گواه در نشانههای جسمانیسازی و سرسختی روانشناختی تفاوت معناداری وجود داشت. بهطور مشخص، مداخله مبتنی بر ذهنآگاهی موجب کاهش معنادار نشانههای جسمانیسازی و افزایش معنادار سرسختی روانشناختی در نوجوانان ورزشکار شد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که درمان مبتنی بر ذهنآگاهی میتواند بهعنوان مداخلهای روانشناختی مؤثر برای کاهش نشانههای جسمانیسازی و تقویت سرسختی روانشناختی در نوجوانان ورزشکار مورد استفاده قرار گیرد. به نظر میرسد افزایش خودآگاهی، بهبود تنظیم هیجان و کاهش واکنشپذیری هیجانی از جمله سازوکارهایی هستند که میتوانند در کاهش تجربه نشانههای جسمانی و تقویت ظرفیت روانشناختی نوجوانان برای مواجهه سازگارانه با فشارها و چالشهای ورزشی نقش داشته باشند.
شمارهی مقاله: 2
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
عصب روانشناسی بالینی ورزشی
دریافت: 1404/8/12 | پذیرش: 1404/9/3 | انتشار: 1404/10/11
دریافت: 1404/8/12 | پذیرش: 1404/9/3 | انتشار: 1404/10/11
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
