fa نقش میانجیگری کارکردهای اجرایی در تبیین رابطه بین سیستم های مغزی رفتاری با نشانه های اختلال بیش فعالی کاستی توجه در بزرگسالان روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research <div class="rounded" style="background: rgb(208, 229, 255); border: 1px solid rgb(61, 129, 232); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="font-size:14px;"><strong>زمینه و هدف:</strong> اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه در بزرگسالی با مشکلاتی در حوزه‌های توجه، کنترل رفتاری و کارکردهای اجرایی همراه است و می‌تواند تحت تأثیر ویژگی‌های زیربنایی نظام‌های مغزی رفتاری قرار گیرد. از سوی دیگر، نقص در کارکردهای اجرایی می‌تواند یکی از سازوکارهای مهم در تبیین نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی کارکردهای اجرایی در تبیین رابطه بین نظام‌های مغزی رفتاری و نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه در بزرگسالان انجام شد.<br> <strong>روش:</strong> پژوهش حاضر از نظر روش اجرا، یک مطالعه توصیفی و غیرآزمایشی از نوع همبستگی بود که با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد و از نظر هدف، پژوهشی کاربردی به شمار می‌رفت. جامعه آماری پژوهش شامل بزرگسالان ساکن منطقه ۵ شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود. از میان جامعه آماری، ۲۹۲ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت آنلاین به مقیاس نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه بزرگسالان (کانرز، ۱۹۶۹)، مقیاس پنج‌عاملی جکسون مبتنی بر نظریه تجدیدنظرشده حساسیت به تقویت (جکسون، ۲۰۰۹) و مقیاس نقص در کارکردهای اجرایی (بارکلی، ۲۰۱۲) پاسخ دادند. برای بررسی روابط بین متغیرهای پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و برای آزمون مدل مفهومی و بررسی نقش میانجی کارکردهای اجرایی از مدل‌یابی معادلات ساختاری در نسخه ۲۲ نرم‌افزار ایمس استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که بین مؤلفه‌های نظام‌های مغزی رفتاری، کارکردهای اجرایی و نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه روابط معناداری وجود دارد. همچنین، نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که کارکردهای اجرایی در رابطه بین نظام‌های مغزی رفتاری و نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه در بزرگسالان نقش میانجی معناداری دارد. یافته‌ها حاکی از آن بود که نظام‌های مغزی رفتاری، هم به‌صورت مستقیم و هم از طریق تأثیر بر کارکردهای اجرایی، با شدت نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه ارتباط دارند.</span></span><br> <span style="font-family:IRANsharp;"><span style="font-size:14px;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کارکردهای اجرایی می‌تواند یکی از سازوکارهای مهم در ارتباط میان نظام‌های مغزی رفتاری و نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه در بزرگسالان باشد. بر این اساس، توجه هم‌زمان به ویژگی‌های نظام‌های مغزی رفتاری و تقویت کارکردهای اجرایی می‌تواند در طراحی برنامه‌های ارزیابی و مداخلات روانشناختی جامع برای کاهش نشانه‌های اختلال بیش‌فعالی کاستی توجه در بزرگسالان سودمند باشد.</span></span></div> <div class="rounded" style="background: rgb(238, 238, 238); border: 1px solid rgb(204, 204, 204); padding: 5px 10px; text-align: justify;"><strong>Background and Purpose:</strong> Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in adulthood is associated with difficulties in attention, behavioral control, and executive functioning and may be influenced by underlying behavioral brain systems. Executive function deficits may also represent an important mechanism in explaining ADHD symptoms. Therefore, the present study aimed to investigate the mediating role of executive functions in explaining the relationship between behavioral brain systems and ADHD symptoms in adults.<br> <strong>Methods:</strong> This study was a descriptive non experimental correlational study based on structural equation modeling and was considered an applied study in terms of its purpose. The statistical population consisted of adults residing in District 5 of Tehran in 2025. A total of 292 adults were selected using convenience sampling and completed online versions of the Conners Adult ADHD Rating Scale (Conners, 1969), the Jackson 5 Scales based on the revised Reinforcement Sensitivity Theory (Jackson, 2009), and the Barkley Deficits in Executive Functioning Scale (Barkley, 2012). Pearson&rsquo;s correlation coefficient was used to examine the relationships among the study variables. Structural equation modeling was used to test the conceptual model and examine the mediating role of executive functions using AMOS-22.<br> <strong>Results:</strong> The results showed significant relationships among behavioral brain system components, executive functions, and ADHD symptoms. Furthermore, the structural equation modeling results indicated that executive functions had a significant mediating role in the relationship between behavioral brain systems and ADHD symptoms in adults. The findings indicated that behavioral brain systems were associated with the severity of ADHD symptoms both directly and indirectly through their effects on executive functions.<br> <strong>Conclusion:</strong> The findings suggest that executive functions may represent an important mechanism underlying the relationship between behavioral brain systems and ADHD symptoms in adults. Accordingly, simultaneously considering behavioral brain system characteristics and strengthening executive functions may be beneficial in developing comprehensive assessment and psychological intervention programs aimed at reducing ADHD symptoms in adults.</div> ,ی ,ی 1 15 http://jcsnp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-14&slc_lang=fa&sid=1 Roya Torabi رویا ترابی torabi.roya.2020@gmail.com 10031947532846001029 0009-0009-1709-3227 No M. Sc. Student in General Psychology, Shahre Ghods Branch, Islamic Azad University, ،Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد شهر قدس دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Sadegh Taghiloo صادق تقی لو 10031947532846001030 10031947532846001030 Yes Assistant Professor in Psychology, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran استادیار روانشناسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران Seyed Fatemeh Hassani سیده فاطمه حسنی 10031947532846001031 10031947532846001031 No Assistant Professor in Psychology, Shahr Ghods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار روانشناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران